Είστε εδώ: Εφοπλιστής | Χρίστος Ντούμας

Χρίστος Ντούμας

Με την ευκαιρία της παρουσίασης των ερευνών για το Ναυάγιο του Ουλουμπουρούν, συζητήσαμε με τον κ. Χρίστο Ντούμα, ομότιμο καθηγητή Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, και διευθυντή των ανασκαφών της Αρχαιολογικής Εταιρείας στο Ακρωτήρι της Θήρας τα τελευταία 40 χρόνια. Η συνάντηση έγινε στους φιλόξενους χώρους του εκδοτικού οίκου Μέλισσα, στο κέντρο της Αθήνας.

Ο κ. Ντούμας ζει στο Μετς, αγαπά το περπάτημα, δεν οδηγεί, και απολαμβάνει την ελευθερία που προσφέρει η απουσία κινητού τηλεφώνου και ιδιόκτητου αυτοκινήτου. Μεταξύ άλλων, έχει συγγράψει πολλά βιβλία και άρθρα, ιδιαίτερα για τους νησιωτικούς πολιτισμούς του Αιγαίου. Τον ευχαριστούμε θερμά για την ανταπόκρισή του στην πρόσκληση του «E».

***

«Το Ναυάγιο του Ουλουμπουρούν είναι από τα πιο σημαντικά ναυάγια, και ίσως από τα παλαιότερα στη Μεσόγειο και παγκοσμίως. Αυτό ήταν το κριτήριο με το οποίο προσκαλέσαμε τον κ. Κεμάλ Πουλάκ για να κάνει αυτή τη διάλεξη. Χρονολογείται γύρω στο 1300 π.Χ. και δείχνει το δώσε πάρε μεταξύ Κύπρου και Αιγαίου, όσον αφορά στην προμήθεια χαλκού. Περιείχε δέκα τόνους χαλκού και έναν τόνο κασσίτερου· με τη μείξη τους κάνανε τον μπρούντζο. Το πλοίο ερχόταν από την Ανατολή προς τη Δύση, ακολουθώντας τα θαλάσσια ρεύματα της Μεσογείου. Βέβαια, φαίνεται ότι ήταν παραφορτωμένο και δεν μπόρεσε να τα βγάλει πέρα με την κακοκαιρία, κι εκεί στο Ουλουμπουρούν ναυάγησε».

Από ιστορική άποψη, παρατηρεί ο κ. Ντούμας, το ναυάγιο αυτό είναι σημαντικό γιατί μας δείχνει τους θαλάσσιους δρόμους που ακολουθούσαν τα πλοία, κάτι το οποίο είχαν υποψιαστεί οι ερευνητές μελετώντας τα ρεύματα του Αιγαίου.

«Στο Αιγαίο κινούνται δύο μεγάλα ρεύματα. Το ένα είναι αυτό της Ανατολικής Μεσογείου, που έρχεται κατά μήκος των μικρασιατικών ακτών και εκεί στη Ρόδο στρίβει προς Βορρά, παρακολουθεί τα μικρασιατικά παράλια, μέχρι που μπαίνει στη Μαύρη Θάλασσα, πολύ εξασθενημένο βέβαια. Το άλλο είναι το πολύ ισχυρό ρεύμα του Βοσπόρου, που κατεβαίνει στο Αιγαίο με μεγάλη ορμή. Μπαίνοντας στο Αιγαίο και συναντώντας αυτή την πολυνησία –μερικές χιλιάδες τα νησιά– διασπάται σε μικρότερα ρεύματα, κυκλωνικά και αντικυκλωνικά, ανάλογα με το πώς στρέφονται».

Όλο αυτό το πλέγμα των ρευμάτων, μας εξηγεί ο καθηγητής, συνέβαλε αποφασιστικά στη διαμόρφωση των θαλάσσιων δρόμων από πολύ νωρίς, από τότε που άνοιξε ο Βόσπορος.

«Έτσι εξηγείται η ενασχόληση των κατοίκων του Αιγαίου με τη ναυσιπλοΐα από την αρχή. Όταν από τα μέσα περίπου της 6ης χιλιετίας π.Χ. αποικίστηκαν τα νησιά, το Αιγαίο από μια θαλάσσια λωρίδα που απομόνωνε την Ασία από την Ευρώπη έγινε λεωφόρος επικοινωνίας. Αργότερα δε, αυτή η λωρίδα έγινε λεωφόρος επικοινωνίας και με την αφρικανική ήπειρο, ενώνοντας έτσι τρεις ηπείρους».

Διαβάστε τη συνέχεια στον «Ε» Ιουνίου…